Chuyện R&D

Thiết kế vị nhân sinh – Human Centered Design


Human Centered Design - Thiết kế vị nhân sinh
Human Centered Design – Thiết kế vị nhân sinh

Mấy hôm trước tôi đã từng chia sẻ
Ba chân kiềng trong một cách tư duy
Mọi nghĩ suy theo cách nhà thiết kế
Giải vấn đề lợi ích cả ba bên.

Nay tiếp nối như một lời đã hẹn
Cụ thể, sâu, thực tiễn một quy trình
Lấy con người là trung tâm thiết kế
Sản phẩm nên từ trải nghiệm người dùng
Tên nguyên gốc – từ khóa dùng để kiếm
“Human Centered Design”
Hay Việt hóa như tôi thường vẫn gọi
Quy trình này – “thiết kế vị nhân sinh”.

Hiểu khách hàng thực tâm bằng đồng cảm 
Giải vấn đề từng thông số chi ly
Khơi ý tưởng dẫu điên rồ cũng kệ
Mẫu thật nhiều để rõ đủ tính năng
Và bước cuối luôn luôn là thử nghiệm
Cả cứng mềm, cả thực tiễn kinh doanh

Năm bước chính, một quy trình khép kín
Thực tế cao và hiệu quả rõ ràng
Nhu cầu có, sản phẩm thành đáp ứng
Không chỉ theo mà còn gợi người dùng
“Tôi tưởng mơ mà không ngờ có thật
Quá tuyệt vời, sao có thể bỏ qua?”

Advertisements
Đánh giá sản phẩm

[Review] KOTO – những mảnh ghép sáng tạo


Bối rối thật đấy, tập tành viết bài đánh giá sản phẩm mà chẳng biết bắt đầu thế nào. Rất lắm ý tưởng nhưng lại chẳng có cái nào có thể tự nhiên trôi chảy gõ thành văn như những lần ngẫu hứng viết “lăng nhăng”. Có lẽ nào hai cái bán cầu não của mình giờ bị chứng đa nhiệm, chẳng tách bạch riêng rẽ từng chức năng được nữa …

Mô hình phi thuyền
Mô hình phi thuyền

Thằng con mình được hơn 4 tuổi, đang đi học mẫu giáo. Chẳng như nhiều đứa trẻ khác thích chơi những trò đơn giản, màu mè, cu cậu chỉ khoái những trò, nhiều khi, phải đau đầu hoặc thật khéo léo mới làm được. Và một trong số những trò được nó thích nhất là xếp – ghép hình, từ tranh ghép cho đến các trò lắp ghép dạng lego. Nghe cô giáo kể lại, ở lớp mẫu giáo nhỡ, cu con thích chơi trò xây dựng, dùng các mẩu gỗ để ghép thành nhà cửa, là trò chơi khó nhất với bọn trẻ cùng lứa vì đòi hỏi tư duy về hình khối, trí tưởng tượng, sự tập trung và kỹ năng khéo léo. Vậy mà nó chơi tốt, thậm chí còn được làm đội trưởng của mấy bé lớn hơn. Một lần, đưa cu cậu đi mua đồ chơi, đến cửa hàng là nó săm săm xông thẳng vào chọn 1 bộ ghép gỗ. Bộ này chỉ có 50 thanh mà những ví dụ minh họa đưa ra toàn là loại cần 100 thanh trở lên với giá không hề rẻ cho việc sản xuất đơn giản của nó. Từ đó, mình mới để ý tìm mua bộ sản phẩm tương tự với giá cả hợp lý, dễ chấp nhận hơn làm quà cho con. Và bộ ghép gỗ KOTO mình nhắc đến ở đây là một sản phẩm, theo cá nhân mình đánh giá, phù hợp với các tiêu chí đó, 245k cho 200 thanh gỗ ghép theo giá đang được phân phối tại http://bongbay.vn của ông bạn Cấn Đình Việt.  Continue reading “[Review] KOTO – những mảnh ghép sáng tạo”

Chuyện R&D

Chuyện cái ấm trà


Hắn là con buôn, đích thị là một con buôn dù cái nguồn gốc xuất xứ của hắn chẳng mấy liên quan đến các chiêu trò kinh tế. Nếu có mắc mớ gì thì may ra chỉ dính chút xíu cái tên xiên tặc cho ngành học của hắn, ngành Cò Kè của một cái trường nổi tiếng về kỹ thuật chế biến Bò Khô. Còn bây giờ, đúng như vừa giới thiệu, hắn là con buôn thật đấy. Việc chính thì hắn buôn những gì liên quan đến sản xuất, nhất là mấy cái cờ nờ cờ. Việc không chính lắm là hắn buôn trà, những loại đặc biệt ngon được tuyển chọn cẩn thận, đơn giản là bởi vì hắn nghiện, nghiện thưởng trà.

Chén trà đặc sánh nghi ngút khói. Hắn trầm ngâm hít một hơi dài rồi khẽ nhấc lên nhấp nhẹ từng ngụm nhỏ. Nhăn mày nhíu trán đến tệ, hắn lại trầm ngâm đặt chén xuống cái bàn trà gân guốc ghép từ mấy khúc bằng lăng khô trắng. Đã cả tiếng rồi hắn vẫn trầm ngâm với cái nét mặt nhăn nhúm khổ sở như thế.

Trà của hắn ngon. Ai thử rồi cũng đều thừa nhận thế, kể cả các bậc cao niên đã lão luyện trong nghề. Nhưng lại cũng chẳng ít người phàn nàn “kiếm đâu ra cái ấm pha trà ngon như của hắn”. Vậy là … tại sao không chứ? Hắn nhạy lắm, dù gì thì cái máu con buôn cũng đã ngấm sâu vào người hắn rồi. Nét mặt hắn giãn dần ra, trà ngon ấm chuẩn, cơ hội đây chứ đâu. Continue reading “Chuyện cái ấm trà”

Chuyện R&D

Design Thinking – Tư duy theo cách nhà thiết kế


Đơn giản là trò chuyện
Chẳng phải vần hay xuôi
Ai dừng chân hứng thú
Đàm đạo kiếm tri âm 

Đã bao giờ bạn tò mò tự hỏi
Sản phẩm nọ kia sao lắm khách đợi chờ?
Công nghệ không cao, giá thành chẳng rẻ
Khách vẫn chực chầu, dằng dặc xếp hàng trông.

Sản phẩm khác bình thường quen đến nỗi
đã chọn mua chẳng phải đắn đo nhiều
Nhưng giữa chuỗi bao thứ đều như hệt
tại làm sao chỉ có nó được nhiều?

Từ bình dân cho đến đồ siêu phẩm
Từ rẻ bèo đến mức giá siêu cao
Sản phẩm nào chỉ làm ra đến vứt
nghịch chơi chơi, chẳng cần có khách hàng?

Trăm sản phẩm, ngàn con đường tới đích
Điểm gì chung dù khác biệt rất nhiều?
Giữ đam mê tìm tới tường gốc ngọn
Tôi biết đôi điều, nay sẽ kể bạn nghe

IDEO Design Thinking
IDEO Design Thinking

Câu chuyện ấy, khởi đầu từ rất nhỏ
Ý tưởng trong đầu, hiện thực hóa ra sao?
Trăm cách thức, ngàn quy trình quen lạ
Chọn cái nào hay cứ THỬ – SỬA – SAI?

Gặp vấn đề là có ngay giải pháp
Khó khăn nào cũng có cách vượt qua
Tư duy ấy, Design Thinking nhé
Mọi nghĩ suy theo cách của “đì zai”

Một tư duy, ba chân kiềng vững chắc
Một phương châm, ba yếu tố hài hòa
Khách hàng muốn, tôi làm gì đáp ứng
Mang lại gì, lợi ích có hay không?

Bussiness – sản phẩm nào không bán?
Customer – ai bảo kệ khách hàng?
Technical – phải chăng làm mọi giá?
Bạn chọn hướng nào, hay cân đối cả ba?

Tư duy ấy thành quy trình thực tiễn
Đặt con người ở vị trí trung tâm (*)
Hiểu thật sâu, tận đến người dùng cuối
Không lửng lơ chỉ mỗi khách đặt hàng

Quy trình ấy đặt trong vòng hợp tác
Bán – Mua – Làm chặt chẽ cái bắt tay
Sợi dây nối là phản hồi, phản biện
Liên tục không ngừng, cải tiến để tốt hơn

Và xuyên suốt – một tinh thần hứng khởi
Không ngại ngần, chùn chí hoặc bi quan
Mọi con đường chỉ thành khi đi mãi
Phức tạp nhiều – chia nhỏ, giản đơn luôn.

Bạn sẽ hỏi “nghe thấy từ thiết kế
vậy phải chăng người kỹ thuật mới cần?”
Nhưng khi hiểu, sẽ thấy điều rất khác
Mọi vấn đề đều áp dụng được luôn
Từ bữa cơm như hàng ngày vẫn nấu
Từ phục trang khi bạn khoác lên người
Từ quan hệ người với người rối rắm
Đến kinh doanh, sản xuất một mặt hàng
Xa hơn nữa là tầm nhìn, định hướng
Là tương lai, trừ khi … bạn chết rồi.

Chút bổ sung trước khi … phần kế tiếp
Sản phẩm hay đừng chỉ gỗ hay sơn
Yêu sét đánh đầu tiên từ cảm xúc
Tốt hơn người để muốn chẳng rời xa
Và mức giá đừng để nuôi hối tiếc
Lệch một điều là ương dở dở ương.
Nếu chẳng đẹp, bao nhiêu người muốn có?
Chất lượng tồi, ai muốn cái tiếp theo?
Bát gạo đồng tiền, liệu có đáng để mua?

Viết đã dài, thêm nữa thành thừa chữ
“Vị nhân tâm” (*) xin hẹn ở phần sau
Tự nâng tầm, bạn muốn chậm hay mau
Đàm đạo đã, đừng ngại ngần hơn kém.

————————-
(*): Human Center Design: thiết kế đặt con người ở vị trí trung tâm.

Chuyện R&D

Cafe thứ 7: Trò chơi chữ


Chiều thứ bảy, hẹn cà phê, kết nối
Quán ven hồ, sàn chân đất, tầng ba
Hai đứa trẻ, lon ton đùa như giặc
Việt, Nhật, Trung bàn ý tưởng bất ngờ

Một cái hẹn chiều thứ bảy để giúp một cô em kết nối với một cô em khác cùng mối quan tâm, đang và sẽ xây dựng, phát triển những mô hình đào tạo ngoại ngữ cho riêng mình. Chuyện thì dông dài nhưng nhặt trong đó, nhiều phần có thể chia sẻ với mọi người, nhất là các bạn đang đào tạo về ngôn ngữ, hoặc các bạn quan tâm đến việc làm cho các môn học hấp dẫn hơn nữa.

Tiện thể cũng cảm ơn Mr Nguyễn Tiến Đông (BKHN) về cái chìa khóa 5W1H, vận dụng linh hoạt làm cho khá nhiều ý tưởng nảy ra liên tục.

Trong việc đào tạo ngôn ngữ, nhất là ngoại ngữ, việc giúp người học tiếp thu nhanh nhất và hiệu quả nhất không phải từ những bài học xa lạ về những con người xa lạ, trong những hoàn cảnh cũng xa lạ nốt với người học. Giống như một bạn nữ gần đây đã gửi thư cho Bộ trưởng Giáo dục và đào tạo góp ý về việc học ngoại ngữ (tớ không nhớ tên nhưng đó là người đã thoát chết thần kỳ trên đường lên Himalaya năm ngoái), tại sao không dùng những câu chuyện gần gũi, những tình huống thân quen ngay trong chính cuộc sống hàng ngày để giúp cho việc tiếp thu ngoại ngữ đơn giản và hấp dẫn hơn nhiều. Tại sao lại không chứ? Tớ thử gợi cho các bạn vài ý tưởng để thử nghiệm nhé.

Cứ nhận xét từ bản thân tớ mà ra, khi học ngoại ngữ, điều tớ ngại nhất chính là thiếu vốn từ hoặc biết từ nhưng không biết dùng trong tình huống cụ thể như thế nào. Hẳn đó không phải vấn đề của riêng tớ mà có thể còn của nhiều bạn học viên khác mà các giáo viên phải rất vất vả để giúp vượt qua. Và 5W1H, hiểu nguyên lý này, chỉ trong vài phút tớ có thể nghĩ ra một đoạn văn hay mấy câu thơ ngẫu hứng (tất nhiên là tiếng Việt rồi). Và khi áp dụng cho học ngoại ngữ, có thể chỉ là một trò chơi nhưng tớ nghĩ là rất hiệu quả đấy, chờ các bạn thử nghiệm xem thế nào thôi.

Xúc xắc chữ (internet)
Xúc xắc chữ (internet)

1. Xúc xắc chữ

* Đạo cụ: 04 xúc xắc khác màu (thơ 4 chữ :D, nhiều hơn cũng được)
* Cách chơi:
>>> mỗi người đề xuất 1 từ đơn, gán tương ứng với mỗi mặt của 1 xúc xắc 
>>> gieo cả 4 xúc xắc / lần để làm thơ 4 chữ (dài hơn thì dùng từ ghép hoặc thêm xúc xắc)
>>> ghi lại các từ tương ứng với kết quả gieo xúc xắc 
>>> gieo xúc xắc khoảng 4 lần (nếu muốn bài dài hơn thì nhiều lần hơn)
>>> mỗi người tự ghép câu dựa theo các từ đã có (nếu đã có quy ước thứ tự màu thì bỏ qua)
>>> cùng đọc lại kết quả ghép 

2. Chuột nối đuôi: 

* Yêu cầu: tả về cuộc sống xung quanh (hoặc trên đường khi đang đi)
* Cách chơi:
>>> mỗi người tự chuẩn một câu hoặc một từ về bất cứ thứ gì quan sát được xung quanh
>>> ghi các câu hoặc từ của mỗi người ra các mảnh giấy nhỏ, riêng biệt
>>> khi bắt đầu chơi, lần lượt từng người chọn ngẫu nhiên 1 mảnh giấy của mình đưa ra ghép
>>> người chủ trò ghi chép lại, khi kết thúc trò chơi thì cùng đọc lại 

 

Online Shop, Đánh giá sản phẩm

Chuyện cái bếp nướng


1. 

Nướng thịt (nguồn: internet)
Nướng thịt (nguồn: internet)

Hà Nội, và chắc kể cả nhiều nơi khác ở Việt Nam
Một hình ảnh quen thuộc ở các quán bún chả, thịt nướng
Khay than đơn giản là mấy miếng tôn gấp lên, hoặc nhiều khi tạm bợ chỉ là cái chậu hỏng tận dụng
Một cái quạt điện thẳng vào đám than hồng, hoặc phành phạch chiếc quạt tay 
Khói và bụi, mỗi khi quạt thốc lên lại bay mù mịt, nhiều khi miếng món nướng lại bám đầy tro bụi
Người nướng thịt thì mồ hôi mồ kê nhễ nhại
Than bị quạt thốc vào nhiều, bốc nhanh nhưng cũng cháy hao rất nhanh
Hình ảnh quen thuộc bởi đa phần là mọi người, dù chủ hay khách, không nghĩ nó quan trọng, chỉ thấy ở đó sự nhanh chóng, đơn giản, rẻ tiền và tiện lợi.

2.

Bếp nướng dạng đứng
Bếp nướng dạng đứng

Một thiết kế khác, hiện đại hơn, phức tạp hơn và đương nhiên chi phí ban đầu cũng cao hơn
Bếp nướng thịt dạng đứng
Khi tiếp xúc và giới thiệu về đặc tính của bếp khi nướng rất bốc mà không cần quạt, câu hỏi mà mọi người hay thắc mắc là nó làm điều đó thế nào, hay là gắn quạt sẵn trong đó? Và câu trả lời luôn làm họ bất ngờ, bếp chẳng gắn bất cứ một thiết bị nào giống thế hoặc tương tự như thế, thiết kế của bếp sử dụng nguyên lý đối lưu không khí, than càng hồng bếp bốc càng mạnh và hoàn toàn không hề phải quạt
Ngoài ra, còn là một loạt ưu điểm khác nữa như kiểu dáng đẹp, tư thế đứng nướng thoải mái, bề mặt nướng rộng, có thể nướng được những tảng thịt lớn như khi làm bít tết. 

3.
Nghe giới thiệu như thế, ai cũng “Ừ, hay đấy”. Duy chỉ có một điều là khiến họ băn khoăn nhiều nhất là giá bao nhiêu. Thoạt nghe con số cả triệu đồng, ai cũng giật mình, ai cũng nghĩ chi phí đó đắt, nhất là khi so với cái khay đơn giản từ mấy miếng tôn gấp có giá chỉ khoảng hơn trăm nghìn hoặc khi so với việc tận dụng từ xoong chậu cũ. Nhưng đắt rẻ đâu chỉ ở chi phí ban đầu, tính đúng tính đủ cả các chi phí khác nữa chứ ….
* Than rất bốc mà không cần quạt. Chỉ riêng ưu điểm này đã có thể bù lại rất nhiều chi phí khi lượng đồ nướng cực nhiều, đặc biệt với các hàng quán. Than không bị quạt, đồng nghĩa với lượng nhiệt không bị tản mát, chỉ tập trung vào vùng nướng cho hiệu suất nướng rất cao, nướng nhanh và đều. Không dùng quạt cũng đồng nghĩa với việc than không bị cháy hao, từ đó làm giảm lượng than phải bổ sung tới một nửa (theo như thử nghiệm và thực tế, chỉ cần khoảng 5 kg than tốt thì có thể nướng liên tục tới hàng chục mẻ, tương đương với hơn chục cân thịt và thời gian từ sáng đến chiều). Không dùng quạt cũng đồng nghĩa với việc tro bụi không bị bay bốc lên, khói chỉ còn là từ thịt, món nướng không bị bám bụi bẩn sẽ ngon hơn, bếp có thể đặt ngay đầu bàn trong nhà hoặc ngoài ban công căn hộ mà không làm chuông báo cháy kêu ầm ĩ. Rồi không dùng quạt cũng đồng nghĩa với việc không tốn điện hay tốn sức cho việc quạt, người nướng thịt cũng đỡ nóng bức hơn.
* Thiết kế dạng đứng giúp thao tác thoải mái. Người nướng có thể đứng hoặc ngồi ghế cao để làm mà không lo bụi bay vào mặt mình hoặc khách. Tư thế thoải mái giúp giảm bớt mệt mỏi, tránh bớt những ảnh hướng đến sức khỏe như khi phải còng lưng ngồi gập người .

4. 

Cuối tuần làm tí nướng …

Giới thiệu như vậy, các bạn thấy thế nào? Nếu bạn có sân vườn rộng, muốn tổ chức một bữa tiệc nướng đông người thì sản phẩm này hoàn toàn đáp ứng được bằng kiểu dáng đẹp, bề mặt nướng rộng nên có thể nướng được nhiều đồ ăn cùng lúc, tốc độ nướng nhanh nên đáp ứng tốt cho số lượng người nhiều, không có khói bụi bốc bay nên sẽ chẳng lo ai đó bị ngạt hoặc giàn giụa nước mắt, áo quần bẩn thỉu. Nếu bạn muốn mang đi du lịch thì sao, đơn giản là chỉ mất mươi mười lăm phút tháo và lắp. Còn nếu bạn muốn dùng cho việc bán hàng, hãy nghĩ đến những chi phí bạn tiết kiệm được với độ bền cao của bếp. Ở Hà Nội, bạn có thể chứng kiến thấy hiệu quả của kiểu bếp này khi ghé thăm mấy quán bún chả ở Trương Định (đoạn gần ngã ba Trương Định – Giáp Bát), Đại Từ (lối đi từ cổng làng Đại Từ sang bên Kim Giang, Định Công phía Linh Đàm), quán bún chả ở phố Võ Văn Dũng (đoạn phía đầu Hoàng Cầu) … 

Bún chả Hoàng Cầu
Bún chả Hoàng Cầu
Chuyện R&D

[Hành trình đất phương Nam] IDK3 – Kỹ thuật phát triển ý tưởng


Tặng mấy nhóc IDK3 Nguyễn Bỉnh Khiêm (Vĩnh Long)
Chúc các nhóc luôn tự tin trong cuộc sống, học tập và công việc.

Nhặt  ý tưởng chính từ trong cuộc sống ...
Nhặt ý tưởng chính từ trong cuộc sống …

Biển bao la từ trăm nguồn suối nhỏ
Trí khôn ta từ tri thức mỗi ngày
Để ý tưởng không chỉ dừng ý tưởng
Điểm khởi đầu không phải chỗ dậm chân
Khơi sáng tạo, hòa trí tâm uyển chuyển
Vạn sự thành dẫu khởi điểm nhỏ nhoi.

Ý tưởng hay đâu cứ cần hoành tráng
Chỉ giản đơn làm cuộc sống tốt hơn
Nơi phát xuất cũng chính từ cuộc sống
Có vấn đề là giải pháp nảy sinh.

Nhưng mọi thứ đâu tự nhiên hoàn thiện
Ý tưởng hay đâu có tự nhiên hay
Không chọn lọc, mẹ thành công chắc chắn
Đánh giá nhầm cũng miễn gặp thằng con.

Chia bó đũa sẽ không còn cứng chắc
Tách lẻ loi, cây nào nổi nên non
Một trí khôn đâu có bằng cả đội
Một cá nhân so cả nhóm ra gì?
Đừng nên ngại chuyện chín người mười ý
Biết khoanh vùng, ý tưởng khắc tập trung.

Một cá nhân chỉ góc nhìn phiến diện
Góp đa chiều, hoàn thiện sớm mau hơn
Cùng tiêu chí, tăng công bằng so sánh
Xếp ưu tiên, theo thời điểm, rõ ràng
Giải khô khan bằng những điều gần gũi
Lọc V.R.I.N cũng đâu quá khó nhằn
V – giá trị – là những gì ta được
Hiếm – R – khác biệt của riêng ta
Khó bắt chước – bảo vệ điều ta có
Khó thế thay – ta có thứ khách cần.
Khi sàng lọc, không một lần duy nhất
Ít hay nhiều tùy mức độ chi ly.

Chọn lọc xong, đừng quên cần đánh giá
Thật hay hư xác định ở bước này
Ba tiêu chí Real – Win  và Worth It
Thật nhu cầu? Ta được? Liệu ta nên?
Những câu hỏi chỉ cần không hoặc có
Tính phần trăm để đánh giá khả thi
Tùy thời điểm, tùy theo mức lạ quen
Hoàn thiện tiếp hay là luôn lập tức?

Dặn mấy nhóc đừng trói trong kiến thức
Thằng hay thua còn linh hoạt do người
Khi đã biết đừng quên điều có ích
Tiến hay dừng đều có cách đong đo
Trước mọi việc chẳng có gì phải lo
Tiêu chí đó thuyết phục người chắc chắn.